Khadijah binti Khuwailid bin Asad

Latar Belakang dan Keturunan

Khadijah binti Khuwailid dilahirkan di Mekah, menurut sebahagian riwayat sekitar tahun 555 Masihi — walaupun tarikh tepat kelahiran beliau diperselisihkan di kalangan ahli sirah, dengan sesetengah riwayat meletakkan kelahiran beliau lebih awal atau lebih lewat berdasarkan perbezaan pengiraan usia beliau semasa berkahwin dengan Rasulullah SAW. [PERLU SEMAK]

Bapa beliau, Khuwailid bin Asad, adalah seorang pemimpin yang dihormati dari Bani Asad, salah satu puak Quraisy yang terkemuka di Mekah, manakala ibu beliau ialah Fatimah binti Za’idah. Khadijah membesar dalam keluarga yang berkedudukan tinggi dari segi keturunan (nasab) dan kekayaan.

Sebelum berkahwin dengan Rasulullah SAW, Khadijah pernah berkahwin dua kali sebelum itu dan menjadi balu (janda) selepas kematian suami-suaminya terdahulu. Beliau turut dikenali dengan gelaran At-Thahirah (“yang suci”) di kalangan masyarakat Quraisy kerana keperibadian dan akhlak beliau yang terpelihara, sesuatu yang jarang diberikan sebagai pengiktirafan kepada seorang wanita pada zaman jahiliah.

Perniagaan dan Kehidupan Sebelum Islam

Khadijah dikenali sebagai seorang peniaga wanita yang sangat berjaya di Mekah, mengendalikan perniagaan kafilah dagangan ke Syam (Syria) dengan mengupah wakil-wakil peniaga untuk menguruskan hartanya secara perkongsian keuntungan (mudarabah) — suatu amalan lazim di kalangan pedagang Quraisy ketika itu.

Setelah mendengar tentang kejujuran dan sifat amanah Muhammad bin Abdullah (sebelum kenabian), Khadijah mengupah baginda untuk menguruskan kafilah dagangannya ke Syam, ditemani oleh khadamnya, Maisarah. Perjalanan perniagaan itu membawa pulang keuntungan yang lebih besar daripada kebiasaan, dan laporan Maisarah tentang akhlak mulia serta kejujuran Muhammad turut memberi kesan mendalam kepada Khadijah.

Perkahwinan dengan Rasulullah SAW

Berdasarkan kekaguman terhadap keperibadian Muhammad, Khadijah menghantar wakilnya, Nafisah binti Munabbih, untuk menyampaikan hasrat perkahwinan kepada baginda. Rasulullah SAW menerima pinangan tersebut, dan perkahwinan dilangsungkan dengan mahar yang menurut sebahagian riwayat disebut sebanyak dua puluh ekor unta. [PERLU SEMAK]

Menurut riwayat yang paling masyhur, Khadijah berusia sekitar 40 tahun manakala Rasulullah SAW berusia sekitar 25 tahun ketika perkahwinan berlangsung, iaitu kira-kira 15 tahun sebelum kerasulan baginda. Walau bagaimanapun, sebahagian ulama sirah moden mempersoalkan ketepatan angka usia 40 tahun ini kerana Khadijah dikatakan melahirkan enam orang anak selepas perkahwinan tersebut; oleh itu umur sebenar beliau semasa berkahwin tetap menjadi persoalan yang diperselisihkan. [PERLU SEMAK]

Daripada perkahwinan ini, mereka dikurniakan enam orang anak: dua putera iaitu Qasim dan Abdullah (yang kedua-duanya meninggal dunia semasa kanak-kanak), dan empat puteri iaitu Zainab, Ruqaiyah, Ummu Kalthum dan Fatimah. Khadijah merupakan satu-satunya isteri Rasulullah SAW yang tidak pernah dimadukan sepanjang hayat beliau, kerana kesemua perkahwinan baginda yang lain berlaku selepas kewafatan Khadijah.

Sokongan kepada Dakwah Islam

Khadijah ialah orang pertama yang menerima Islam sebaik sahaja Rasulullah SAW menerima wahyu pertama di Gua Hira’. Ketika baginda pulang dalam keadaan gementar dan gusar, Khadijah menenangkan baginda dengan kata-kata yang menegaskan keyakinan beliau terhadap kemuliaan akhlak baginda, lalu membawa baginda menemui sepupunya, Waraqah bin Naufal, seorang yang berpengetahuan tentang kitab-kitab agama terdahulu, untuk mengesahkan hakikat kenabian tersebut.

Sepanjang tempoh dakwah awal di Mekah yang penuh tentangan dan penganiayaan daripada golongan musyrikin Quraisy, Khadijah menjadi penyokong utama Rasulullah SAW dari segi kewangan, emosi dan moral. Beliau menginfakkan sebahagian besar hartanya untuk membantu perjuangan dakwah, termasuk sepanjang tempoh pemulauan (boikot) ke atas Bani Hasyim di Syi’b Abi Talib, ketika kaum Quraisy mengenakan sekatan ekonomi dan sosial terhadap keluarga Nabi SAW kerana enggan menyerahkan baginda.

Kedudukan dan Keperibadian

Khadijah dikenali dengan sifat kebijaksanaan, ketegasan, sifat pemurah dan kasih sayang yang mendalam terhadap Rasulullah SAW dan keluarga baginda. Rasulullah SAW sendiri kerap mengenang jasa dan kesetiaan Khadijah walaupun bertahun-tahun selepas kewafatan beliau, sehingga menimbulkan rasa cemburu Saidatina Aisyah r.a. terhadap kedudukan istimewa Khadijah di hati baginda.

Berdasarkan hadis sahih riwayat Imam al-Bukhari, Rasulullah SAW bersabda bahawa sebaik-baik wanita penghuni syurga ialah Maryam binti Imran dan Khadijah binti Khuwailid. Dalam riwayat lain, Khadijah turut disebut bersama Fatimah binti Muhammad dan Asiyah binti Muzahim (isteri Firaun) sebagai antara empat wanita terbaik dalam sejarah manusia. Malaikat Jibril turut menyampaikan salam serta khabar gembira daripada Allah SWT kepada Khadijah tentang sebuah rumah di syurga yang diperbuat daripada batu permata, tanpa kebisingan dan tanpa kepenatan.

Warisan dan Pengaruh

Khadijah wafat di Mekah, menurut sebahagian riwayat pada tahun ke-10 kenabian (sekitar 619-620 Masihi), pada usia yang dikatakan sekitar 65 tahun — walaupun usia tepat ini turut bergantung kepada tarikh kelahiran beliau yang diperselisihkan. [PERLU SEMAK] Beliau wafat tidak lama selepas kewafatan bapa saudara Rasulullah SAW, Abu Talib, dan tahun tersebut digelar ’Am al-Huzn (Tahun Kesedihan) kerana kehilangan dua penyokong utama dakwah dalam tempoh yang berdekatan.

Khadijah dikebumikan di Mekah, di kawasan yang dikenali sebagai Jannatul Mu’alla (Al-Hajun). Warisan Khadijah sebagai isteri pertama, ibu kepada Fatimah az-Zahra’, dan penyokong utama fasa paling sukar dalam dakwah Islam menjadikan beliau salah satu tokoh wanita paling dihormati dalam sejarah Islam, dan sentiasa dikenang sebagai teladan kesetiaan, pengorbanan dan keimanan yang tidak berbelah bahagi.

Tahun Kesedihan Nabi Muhammad · Pemulauan Bani Hasyim